Umakali

๑ภูษาองค์ครู

ธันวาคม 4, 2017

ปฐมบทความ ๑ องค์ครู สถิต เรือนชานมายาเทวี อิฉันเป็นคนชอบศิลปะงานหุ่นมากเป็นพิเศษ จะว่าไปหลงไหลในที่มากว่าจะสำเร็จเสร็จสิ้นขึ้นเป็นหุ่นเชิดผ่านสายตาผู้ชม จะมีกี่ผู้เข้าชมที่รักษ์ที่จะเรียนรู้ในงานหุ่นอย่างจริงจังอิฉันว่าน้อยคนมากนะเจ้าค่ะ ความงามของศิลปะร้อยเรียงเคียงอารยธรรมของแวดวงนับสิบชีวิตหลังฉากในขณะขับเคลื่อน แสงไฟสาดส่องหน้าหุ่นยามเคลื่อนย้าย๒เท้าร่ายหุ่นตามทำนองเพลงนิยมเอื้อนเอ่ยว่า สังขารา เสียงขับร้องสดับล้อเสียงซ้ออู้ไพเราะจับจิตอิฉันเป็นที่สุด อิฉันไม่มีความรู้เรื่องหุ่นอย่างละเอียดถี่ถ้วนทุกขั้นตอนเช่นครูหุ่นแต่โบราณก็จริง แต่สิ่งที่อิฉันถูกปลูกฝังในยุคสมัยเรียนศิลปะขีดเขียนงานว่าด้วยวิชาศิลปะประจำชาติอิฉันมีความชื่นชอบในผลงานครูเป็นที่สุด ทุกครั้งคราที่สายตากราดตามองผลงานครูอดย้อนคิดไปมิได้ว่า ถ้าชีวิตนี้มีโอกาสอยากสร้างหุ่นองค์ครูขึ้นบูชาไว้ในเรือนชานแม้ไม่งามเท่าผลงานครูก็ตามทีแต่อย่างน้อยไว้สืบสานให้สิ่งที่อิฉันรักษ์อยู่เคียงข้างไม่ห่างกายส่อให้เห็นเป็น๑สยามที่รักษ์ไว้ซึ่งวิถีหุ่นให้คนรุ่นหลังได้ชม จากวันนั้นตราบจนวันนี้ทำให้อิฉันมีความชื่นชอบแลรักษ์ไว้ซึ่งงานหุ่น จึงเพียรตนแสวงหาสิ่งต่างหลายหลากสิ่งว่าด้วยวิชาช่างศิลป์แผ่นดินสยามจากหลายๆที่มารวมกันรังสรรค์สร้างหุ่นองค์ครูไว้สถิตในเรือนชานมายาเทวี …

งานหุ่นเป็นงานศิลปะชั้นสูงของเราชาวสยามสืบเนื่องจากหลายหลากแขนงว่าด้วยวิชาคนรักษ์ศิลป์แห่งสยามมารวมกัน กว่าจะได้ผลงานแต่ละชิ้นงานต้องประกอบไปด้วยศิลปะหลายแขนงอาทิเช่น เริ่มจากงานช่างปั้นว่าด้วยวิชาประติมากรรม  งานไม้ งานโลหะ งานวาดว่าด้วยงานสีสอดคล้องวิชาจิตรกรรมที่บังคับใช้สืบต่อกันมาแต่โบราณ ครูอิฉันบอกกล่าวไว้เสมอว่าการสร้างสิ่งใดก็ตามทีหากสิ่งที่สร้างว่าด้วยงานศิลป์แห่งสยาม พึงรักษ์ไว้ด้วยวิชาช่างแต่โบราณว่ากล่าวตามวลีคำครูอย่าหยิบยกความชอบส่วนตัวสอดแทรกลงไปในผลงานว่าด้วยวิชาศิลป์ของแผ่นดินกราดวลีคำชี้เฉพาะว่าแบบโบราณ วันหน้าเมื่อกาลเปลี่ยนสิ่งที่ไม่ควรเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาคือขั้นตอนในการรังสรรค์สร้างผลงานด้วยวิชาครูแต่บรรพชนเราชาวสยาม สิ่งที่เรียกว่าอารยศิลป์แผ่นดินสยามก็ยังคงสืบทอดต่อรุ่นมิให้มลายสิ้นสูญหายไปจากแผ่นดิน …   

พัสตราภรณ์ วลีคำนี้บ่งชี้ชัดถึงภูมิปัญญาชนชาวสยามแต่โบราณได้รับอิธิพลการทอจากแดนดินถิ่นภารตะชนรังสรรค์งานเส้นไหมขึ้นกี่ทอเส้นพุ่งล้อเส้นยืนให้ได้มาซึ่งผ้าลายงามเลอค่าที่หุ่นองค์ครูคู่ควร อิฉันตัดสินใจสั่งทอผ้า(ยก)ขึ้นใหม่ตามขนาดความกว้างของชิ้นงานพอดีกับการนำมาใช้กับหุ่นองค์ครู รวมไปถึงสไบนางหรือที่เรียกว่าห่มนางสั่งทอลายกรวยเชิงสลับสอดเส้นไหมต่างสีตัดขึ้นใช้เฉพาะในการรังสรรค์สร้างหุ่นองค์ครูขึ้นใหม่ เท่าที่เห็นผ่านตากับคำนิยามของครูหุ่นตามเรือนหรือที่เรียกว่า หุ่นบ้านคณะต่างๆในสยามแต่อดีตนิยมใช้ผ้าถุงปักเลื่อมสอดดิ้นบ้างตามแต่ครูผู้สร้างจะกำหนดใช้ ดีขึ้นมาหน่อยระดับครูแนวหน้าของสยามประเทศมักจะนิยมใช้ผ้าไหมสีพื้นปักเครื่องดิ้นข้อ วางเลื่อมแผ่นสอดดิ้นโปร่งตามลายที่เขียนขึ้นใหม่ใช้เฉพาะในผลงานของเรือนครูแต่ละท่านเห็นสมควรว่าสวยงามคงไว้ซึ่งความละเอียดอ่อนในเอกลักษณ์แห่งเรือนครูผู้สร้างนั่นเอง …  

เรือนชานมายาเทวีก็เช่นกันความใส่ใจในสิ่งต่างหลายหลากสิ่งเริ่มต้นขึ้นจากความชื่นชอบในส่วนตัว ยิบยกพัสตราภรณ์งามนามว่าผ้า(ยก)มากคุณค่าทางจิตใจทั้งช่างทอลายยกผ้าสังเวียนกรวยเชิงลายงามสลับตัดเส้นไหมคุณภาพดีสีสวยสดสะดุดตาเป็นพื้นฐานแห่ง พัสตราภรณ์งามถวายองค์ครู เท่าที่เห็นผ่านสายตาในแวงวงคนสร้างหุ่นยังมิได้มีครูหุ่นท่านใดนำผ้าทอสังเวียนขึ้นท้องลายผ้า ขึ้นลายแทงท้องล้อเส้นลายสังเวียนสลับกรวยเชิงมาใช้ในงานหุ่นกระบอกผ่านสายตาสักเท่าไร อาจจะด้วยราคาผ้ายกค่อนข้างสูง อีกทั้งใช้เวลานานในการทอนานด้วยวิถีคนทอยังไม่ยากเท่าหาช่างทอที่มีใจร่วมรังสรรค์สร้างขึ้นใช้กับงานหุ่นกระบอกได้ยากพอสมควร หากไม่ใจรักษ์จริงคงไม่มีช่างทอขึ้นนั่งกี่ทอผ้าในขนาดย่อสัดส่วนให้พอเหมาะกับชิ้นงามนามหุ่นกระบอกนั่นเองเจ้าค่ะ …

พัสตราภรณ์งามงานผ้ายกสังเวียนกรวยเชิงผืนเต็มก่อนขึ้นขึงทาบลงบนผ้าฝอกขาวดึงขึ้นสะดึงขนาบไม้แบบโบราณสยามนิยมใช้ในการปัก ถัก ทอล้อเครื่องทองนามว่าดิ้นโปร่งแลดิ้นข้อ สลับสอดแทรกเสริมความงามให้มีคุณค่าด้วยปีกแมลงทับสอดเส้นดิ้นตามลวดลายให้แล้วเสร็จก่อน พิธีเทิดคุณบูชาครูประจำเรือนชานมายาเทวี  คิดสร้างรังสรรค์ศิลป์งามนามหุ่นกระบอกเรือนชานมายาเทวีขึ้นทั้งที ทำคราเดียวให้จบครบทุกแขนงวิชาว่าด้วยศิลป์แผ่นดินสยาม น้ำหนักองค์หุ่นครูแต่ละองค์ที่รังสรรค์ขึ้นในครานี้อากจจะมากกว่าครูหุ่นเรือนอื่นๆ ตามคติแต่โบราณคนสร้างหุ่นนิยมให้หุ่นนั้นมีน้ำหนักเบาด้วยวัสดุในการสร้าง เพราะยามขับเครืองเคล้าเสียงเพลงบรรเลงสังขาราเล่าเรื่องราวในการแสดงนั้นๆนั้นจะเมื่อล้ามือผู้เชิดหุ่นนั่นเอง …

สำหรับหุ่นองค์ครูเรือนชานมายาเทวีไม่เน้นเบาสักเท่าไร เพราะความชอบส่วนตนสอดคล้องกับความสวยงามบ่งบอกถึงเอกลักษณ์ของเรือนเป็นหลัก ยังไม่รวมเครื่องประกอบถนิมพิมพาภรณ์หรือที่เรียกว่าเครื่องประดับในต่าง ๆขององค์หุ่นครูแต่ละองค์ ตามแต่ฐานะของตัวละคร คำว่าถนิมพิมพาภรณ์ มาจากคำว่า พิมพา อาภรณ์  หมายถึงเครื่องประดับตกแต่งตามร่างกาย ส่วนใหญ่เป็นเครื่องประดับที่นิยมใช้จะเป็นงานถมและลงยาอาทิเช่น ทับทรวง ซึ่งเป็นโลหะประกอบกัน ชุบเงิน ประดับเพชรตรงกลาง ฝังพลอยสีแดง ลักษณะของสายเป็นเพชรจำนวน 2 แถว ความยาวตามความเหมาะสมกับชิ้นงาน สังวาล  อินธนู ธำมรงค์ แหวนรอบ ปะวะหล่ำ ทองกร กรองคอ สะอิ้ง พาหุรัดเป็นต้น ซึ่งถ้ารวมทุกขึ้นบนหุ่นองค์ครูจะมีน้ำหนักพอควร เพื่อความงามถูกจิตก็ต้องจัดทำหุ่นองค์ครูในรูปแบบอิฉันให้สวยงามไว้เคียงเรือนเจ้าค่ะ …

ปฐมบทความที่กล่าวต่อไปนี้หาใช่บทความจากผู้รู้และมิใช่ผู้ชำนาญในงานรังสรรค์หุ่นแต่อย่างได้ เพียงเพื่อเป็น๑บุคคลที่ชื่นชอบในสิ่งต่างมารวมกันรังสรรค์สร้างขึ้นเป็นหุ่นองค์ครู ครูอิฉันกล่าวไว้เพียงว่าหุ่นก็คือหุ่นหากไม่หยิบจับขึ้นมาขับเคลื่อนตามจังหวะทำนองเพลงก็ไร้ชีวิต จะเติมชีวิตให้หุ่นนั้นเสมือนจริงพึงขับเคลื่อนหุ่นด้วยลีลาขับกล่อมร่ายรำตามทำนองเพลง ลำดับขั้นตอนก่อนจะขับเคลื่อนลีลาครูในวันเทิดคุณบูชาครูช่าง เทิดคุณบูชาครูวิชาว่าด้วยงานศิลป์ทุกแขนงที่อิฉันเคยร่ำเรียน ทุกสิ่งเกิดขึ้นด้วยความชอบ ๑ความชอบหุ่น  ๑ความชอบสิ่งสวยงามว่าด้วยเครื่องศิราภรณ์ ๑ความชอบว่าด้วยพัสตราภรณ์-ถนิมพิมพาภรณ์ จึงเป้นแรงขับเคลื่อนนำพาให้ฉันเริ่มแสวงหาช่างทอผ้า(ยก)ในรูปแบบความชอบส่วนตัวของอิฉันขึ้นถวายต่อองค์ครู …

ปล. ทุกวลีคำในข้างต้นที่นำเสนอให้ได้ชมภาพพร้อมวลีคำเป็นความชื่นชอบส่วนบุคคล อ่านผ่านสายตาจะด้วยทางใดก็ทางหนึ่งพึงใช้วิจารณญาณส่วนตนในการเข้าชมทุกครั้ง หากทางคุณคือทางต่าง จะต่างด้วยความคิดหรือต่างด้วยการกระทำในความชอบต่าง หรือต่างที่เรานั้นก้าวเดินคนละทิศทางกับศาสตร์แห่งศรัทธาก็ดี มารยาทง่ายๆที่พึงรู้แก่ใจตนนั้นก็คือกรุณาอย่าแวะเวียนกลับมาเข้าชมภาพพร้อมวลีคำนำเสนอในวิถีแห่งศรัทธาเคียงดินบนพื้นที่นี้อีกขอบคุณมาณ.ที่นี้ … เพลิงในมายา

 

Only registered users can comment.

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น